PRP DİZ UYGULAMASI

PRP DİZ UYGULAMASI

Trombosit kanda bulunan üç hücre tipinden birisidir. Temel görevi, yaralanma meydana geldiğinde kan akımının durmasını sağlamak için bir tıkaç (pıhtı) oluşturmaktır. Bunu sağlayabilmek amacı ile trombosit hücresi içinde yoğun olarak onarıcı proteinler olarak adlandırabileceğimiz büyüme faktörleri (growth factors)  ve sitokinler içerir. Hastanın kendi kanı alınıp mekanik uygulamalara tabii tutularak trombosit (platelet) yoğunluğunun arttırılması ile elde edilen preparat, PRP olarak adlandırılmaktadır. Fizyolojik sınırların çok üzerinde olan bu konsantrasyon ile bölgeye yoğun oranda büyüme faktörü ve sitokin adı verilen proteinler uygulanmış olur.  Bu proteinlerin onarıcı hücreleri yaralanmış bölgede çağırma (alarm görevi) olduğu zaten bilinmektedir. Bu uygulama ile doku patolojisi nedeni ile ağrı oluşan bölgede önce onarımın sağlanacağı, buna bağlı olarak da ağrının azalacağı veya ortadan kalkacağı varsayılmaktadır.

ANLATILAN MEKANİZMANIN TENDON (KİRİŞ) YARALANMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ DENEYSEL ÇALIŞMALARDA (İN VİTRO) ISPATLANMIŞTIR.  Buna karşın HASTA KİŞİLERDE (İN VİVO) uygulama sonrası hangi büyüme faktörlerinin ne oranda salındığı, bunların kesin etki mekanizması ve süresi ile normal dokuların bu uygulamaya cevabı tam olarak bilinememektedir.
Son 10 yılda en azından ağrının ortadan kaldırılması amaçlanarak PRP tedavisi uygulanan ve yayımlanan diz eklemi problemlerini kabaca özetlersek.

DİZ EKLEMİ PROBLEMLERİNDE OLASI PRP UYGULAMA ALANLARI
1)Tendon (kiriş) yaralanmaları:
a)Diz önü ağrısı (patellar tendinit) (PRP yayın 3,5, 23)
b)Tendon onarımının uyarılması (PRP yayın 2)
2)Bağ yaralanmaları:
a)Diz eklemi iç yan bağ yaralanmaları (PRP yayın12 ve 13)
3)Kıkırdak sorunları (aşınma-kireçlenme)
a)Geniş alanlı kıkırdak aşınmalarının-kayıplarının onarımı (PRP yayın 4)
b)Diz ekleminde kireçlenme –aşınması (osteoartrit) (PRP yayın7)
c)Menisküs yaralanmalarının tamirinde (PRP yayın 20)
d)Diz ön çapraz bağ tamirinin güçlendirilmesi
4)Kemik sorunları
a)Kırık iyileşme sorunları (kaynamama) (PRP yayın 6 ve 18)
b)Sporcularda iyileşmeyen stres kırıklarının tedavisinde (PRP yayın 17)
Çalışmaların büyük çoğunluğu gözlemsel nitelikte ve sübjektiftir. Yani bir iyilik hali gözlendiği belirtilmekte ama bunun etki mekanizması ortaya konamamakta ve bu iyilik halinin ne kadar süreceği bilinememektedir.
PRP’nin HAZIRLANMASI ve SINIFLAMA
Şu an A.B.D’nde 16 ayrı türde PRP hazırlama sistemi satılmaktadır. Temelde hastanın toplardamar sisteminden bir miktar kan alınarak önce alyuvarlar (eritrosit) santrifüj ile ayrılmaktadır. Elde edilen sıvı kısım (plazma) tekrar işleme alınarak trombositten zengin plazma (PRP), trombositten fakir plazmadan ayrıştırılmaktadır. Satışta olan sistemlerin farklılıklarına bağlı olarak trombosit yoğunluğu oranı normal kandan 1.6 ila 14 kez fazla olabilmektedir. Ayrıca her sistemde elde edilen PRP içinde akyuvar (lökosit) miktarı da değişkenlik göstermektedir. Bir diğer değişkenlik gösteren faktör hazırlanmış olan PRP’nin içine aktivatör adı verilen çeşitli kimyasal maddelerin katılıp katılmadığıdır. Genel kanı, aktivatör katılmamasının daha iyi olacağı yönündedir. Aktivatör adı verilen kimyasal maddeler özetle kalsiyum ve trombindir. Bunların bazen uygulama esnasında erkenden (enjektör içinde) pıhtı oluşturduğu gözlenmiştir. Aktivatör konulmayan PRP’nin, tendonda mevcut olan kollajen adı verilen protein ile temasa geçer geçmez büyüme faktörlerini salınıma geçirdiği belirtilmiştir.
Özetle hastalarda uygulanan PRP solüsyonları tek tip değildir. Bu nedenle yapılan yayınları toplu olarak analiz etmek (meta analysis) mümkün olmamaktadır. Her PRP preparatının diğerlerinden farklılaşmasını sağlayan 3 önemli faktör mevcuttur:
1-Trombosit konsantrasyonu/ elde edilen toplam miktar (yoğunluk)
2-Lökosit miktarı
3-Aktivatör kullanılıp kullanılmadığı.
PRP NASIL ETKİ EDER?
PRP uzun yıllardır ortopedi hekimleri tarafından kas-iskelet sisteminin- özellikle kronik ağrı ile seyreden -hastalıklarında ağrının giderilmesi amacı ile kullanılmaktadır. İki ana sorun; etki mekanizmasının tam olarak ortaya konamaması ve ağrıyı ortadan kaldıran bu etkinin kalıcı olup olmadığının belli olmamasıdır.

Kronik diz önünde ağrı, patellar tendinit (Jumpers knee): Tendon (kiriş) yaralanmaları sonrası vücuttaki onarım 3 dönemden oluşur. Yangı dönemi (enflammasyon), biçimlenme (formation)dönemi ve yeniden yapılanma (remodelling) dönemi. Süreç yaralanma sonrası bölgede kan birikmesi ile başlar. Bu birikime hematom adı verilir. Daha sonra hematom içindeki trombositler aktif hale geçer ve bünyelerindeki büyüme faktörlerini dışarıya salarlar.  Bölgeye hücre akımı başlar ve granülom adı verdiğimiz taslak iyileşme dokusu oluşur. Bu doku kollajen adı verilen ve vücudun temel yapı taşı olan proteini üretmeye başlar.  Daha sonra şekillenme ve oluşan skar (yara iyileşme) dokusunun kalitesinin arttırılması çalışması (remodelling) başlar. Büyüme faktörlerinin erken uyarıcı ve iyileşmeyi hızlandırıcı etkilerinin olduğu ARTIK bilinmekle birlikte uzun dönemdeki faydaları olup olmadığı araştırılması gereken konulardandır.

PRP uygulanmasının patellar tendon (dizin önündeki kiriş) iyileşmesinde iyileşme hızını arttırdığı hayvan deneyleri ile gösterilmiştir (PRP yayın 3).  Ayrıca karşılaştırmalı guruplarla yapılan prospektif klinik çalışmalarda PRP tedavisi uygulanan grup daha iyi ve daha kısa sürede iyileşme belirtileri göstermiş, spor aktivitelerinde yüksek seviyede gelişme göstermiştir (PRP yayın 5).

Kıkırdak sorunlarında etki: PRP uygulanmasının geniş kıkırdak kayıplarının iyileşme hızını arttırdığı ve oluşan iyileşme dokusunun kalitesinin arttığı hayvan deneyleri ile gösterilmiştir (PRP yayın 4).
Diz eklemi kireçlenmesi –aşınması (osteoartrit):  Diz eklemi kireçlenmesi hastalığına sahip kişilerde eklem içine yapılan 3 PRP uygulamasının diz ekleminde ağrıyı önemli ölçüde giderdiği ve hareket sınırını arttırdığı gözlenmiştir. Yalnız, uygulamanın yapıldığı hasta sayısı az ve takip süresi kısadır (12 ay) (PRP yayın7). 120 hastayı içeren bir başka çalışmada, PRP uygulamasının sonuçlarının eklem içi Hyaluronik asit uygulamasından istatistiksel olarak anlamlı oranda daha iyi olduğu gözlenmiştir (PRP yayın 8).

 

Not: Bu web sitesindeki Tüm bilgilendirme ve materyaller Herhangi bir hastalığa teşhis veya tedavi etmek için tasarlanmamıştır,
Profosyonel Tıbbi Tavsiye İçin Kaynak Olarak Kullanılmamalıdır. Bu Sitedeki Bilgiler Sağlık Bakanlığı Tarfından Değerlendirilmemiştir.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 5,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Bir yorum

  1. Diz Ağrılarınızdan Kurtulmak İstiyorsanız Kesinlikle Öneriyorum.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*